Ethel von Brixham vergaat voor de kust van Cuxhaven

De ‘Ethel von Brixham’, een 135 jaar oude schoener, is zaterdag voor de kust van Cuxhaven op een strekdam gelopen. Tijdens de berging brak het schip. Naar verluidt is het nu rijp voor de sloop.

Scheepsliefhebbers uit Kiel herinneren zich nog goed de kijk op de schoener ‘Ethel von Brixham’ bij de Blücherbrücke. Maar nu is de 135 jaar oude schoener op zaterdag 31 januari voor de kust van Cuxhaven deels gezonken. Omdat het historische houten schip dreigde te breken en er water binnenstroomde, werden vier bemanningsleden en een hond op het laatste moment van boord gehaald.

De 135 jaar oude Britse visserijschoener werd begin tachtiger jaren naar Duitsland gehaald, waar zij weer getuigd werd als stagzeilschoener, en bij een verdere renovatie in 2011 als gaffelschoener. De eigenaar, Gerhard Bialek, charterde er mee. In 2023 figureerde het schip nog in de film “The ministry of ungentlemanly warfare”, die in Turkije werd geschoten – waar het schip overigens op een ander schip naartoe werd gebracht. Augustus vorig jaar verkocht Bialek het schip aan een onbekende Britse eigenaar, die het terug wilde halen naar Engeland.

In het zicht van de haven

Het zou een overtocht worden van Brunsbüttel naar Lowestoft, met een tussenstop in Den Helder. Maar rond 12.15 uur op zaterdag 31 januari 2026 liep de ‘Ethel von Brixham’ aan de grond bij boei 29 op de golfbreker voor de kust van Cuxhaven – ongeveer 1,4 zeemijl verwijderd van het opvallende Kugelbake, dat aangeeft waar het land ophoudt en het wad onder Düne begint. De reddingsboot van de DGzRS-post in Cuxhaven kwam onmiddellijk in actie. De reddingswerkers probeerden de 30 meter lange schoener met bijboot los te slepen. Tevergeefs: de houten schoener zat al te vast op de stenen van de dam. Omdat er aanvankelijk geen lekkage werd geconstateerd, besloten de bemanning en de reddingswerkers om bij het volgende hoogwater rond middernacht nog een poging te doen om de schoener los te slepen.
De situatie verslechterde dramatisch toen het water steeg.

Evacuatie

Omstreeks 21.00 uur, drie uur voor hoogwater, meldde de bemanning van de Ethel von Brixham dat het schip vol water liep. Ze zetten hun lenspompen aan om het water tegen te gaan en bleven wachten tot het water hoger zou staan. De reddingsboot van de DGzRS bleef ter plaatse, klaar om indien nodig hulp te bieden.
Kort daarna kwam het hulpvaartuig Neuwerk ter plaatse om te helpen. De RIB-boot van de Neuwerk werd te water gelaten en de bemanning redde één persoon en één hond van de Brixham.
De situatie aan boord van de houten schoener bleef verslechteren, ook al waren de omstandigheden voor de Noordzee in de winter mild. Door de krachten van het vastlopen vertoonde de romp tekenen van vervorming en mogelijk falen, meldde de schipper. Kort daarna viel een lenspomp uit, waardoor verdere inspanningen aan boord onhoudbaar werden. De overgebleven bemanningsleden werden geëvacueerd naar de RIB van de Neuwerk en veilig aan wal gebracht.

Gebroken bij de berging

Het schip bleef vervolgens op de strekdam liggen, in afwachting van berging. Die vond twee weken later plaats, met de krachtigste drijvende kraan van Duitsland, de Enak. Die takelde het beschadigde zeilschip omhoog van het zeebed – waarbij het in tweeën brak.

Het is nu duidelijk dat het schip op het moment van de gronding niet zeewaardig was. Dit blijkt uit een aantekening in het logboek. Ralph Gütlein, een kapitein uit Cuxhaven die al in het najaar was ingeschakeld, had duidelijk genoteerd: “Dit schip is niet zeewaardig.” De waarschuwing was met een rode streep in de marge gemarkeerd en kon onmogelijk over het hoofd worden gezien. Gütlein beschreef de ‘Ethel von Brixham’ als een wrak en wilde voorkomen dat het weer zou uitvaren. Volgens Martin Struwe, een zeemanspastor in Cuxhaven, hadden de eigenaren destijds overwogen om het schip in Cuxhaven te laten slopen. In plaats daarvan boden ze het in november te koop aan op Facebook – met succes. Een nieuwe Britse eigenaar nam het schip over.

Geborgen en gesloopt

De bergingsspecialisten waren zaterdag tot laat in de nacht bezig: nadat ze de ‘Ethel von Brixham’ hadden gelicht, gingen ze bij eb verder met het zoeken naar kleinere brokstukken. De zoektocht leverde echter niets op, aldus een woordvoerder van de Waterwegen- en Scheepvaartautoriteit (WSA) op zondag. De romp, die in tweeën was gebroken, werd op een ponton naar Cuxhaven gesleept. “Nu wordt het schip toch nog gesloopt”.

Volgens de verstrekte informatie is er geen brandstof gelekt: een van de twee brandstoftanks werd voor de bergingsoperatie geleegd, terwijl de tweede intact bleef met zijn inhoud van 300 liter brandstof. De WSA begeleidde de werkzaamheden met een eigen schip en waarschuwde passerende schepen. De eigenaar uit Groot-Brittannië zal de kosten moeten dragen, die naar verwachting in de zes cijfers zullen lopen. Volgens eerste schattingen gaat het om ongeveer 300.000 euro.

Bronnen: Yacht  en   NDR.
Informatie over het schip en foto’s: National Historic Ships UK