SKS viert jubileum met theater

De SKS viert haar 80-jarig bestaan met Dreamskûtsje, een muzikale theatervoorstelling over traditie, toekomst en verbeelding. Gespeeld door professionele acteurs en amateurs, met medewerking van skûtsjecoryfee Klaas Jansma en bemanningsleden van de SKS-vloot.

Volg in de voorstelling Femke in haar droom om de eerste vrouwelijke SKS-schipper te worden. Wanneer ze na een klap van de giek terug in de tijd duikelt, begint haar zoektocht naar de oorsprong van de skûtsjes en haar eigen weg tussen verleden en toekomst. Met theater, muziek en indrukwekkende beelden brengt Dreamskûtsje geschiedenis tot leven.

80 jaar SKS

In perioden dat er weinig werk was voor de schippers organiseerden kasteleins van cafés zeilwedstrijden voor de platbodems. Het begin van het skûtsjesilen. Vaak werden de wedstrijden ook georganiseerd tijdens bijzondere evenementen zoals jaarmarkten. De prijsuitreiking was meestal in het café van de organiserende kastelein. En die zorgde wel voor extra omzet, want de winnende schipper moest een rondje geven.

De komst van vrachtschepen met verbrandingsmotor leidde langzaamaan tot het verdwijnen van de skûtsjes. Toch waren er mensen die zo verslaafd waren aan de platbodemwedstrijden dat ze de traditie in stand wilden houden. Tegen het eind van de tweede wereldoorlog namen enkele skûtsjefanaten daarom het initiatief om het skûtsjesilen weer een plek te geven op de Friese zeilkalender.

In 1945 werd de ‘Vereeniging van Skûtsjesilerscommissie in Friesland’ opgericht. Al een maand daarna werd de eerste wedstrijd gezeild in Langweer, met Klaas Keimpes van der Meulen als winnaar. Het jaar daarop kreeg de vereniging de naam zoals we die nu kennen: SKS. Oftewel Sintrale Kommisje Skûtsjesilen. Even leek het erop dat de skûtsjewedstrijden stilletjes in de vergetelheid zouden raken…

Stalen schepen, een revolutie

Voordat trams, treinen en vrachtwagens hun intrede deden waren vrachtschepen hét transportmiddel. Eeuwenlang werden die schepen van hout gebouwd. Tot rond 1890 een revolutionaire nieuwe bouwmethode z’n intrede deed: geklonken stalen scheepsrompen. In korte tijd verdrongen de stalen schepen hun verouderde houten voorgangers. De ‘skûtsjes’ bleken ideaal voor het vervoer van mest, terpaarde, aardappelen en andere bulkgoederen. Drachtster scheepswerven zoals Van der Werff en De Piip zagen het gat in de markt en werden ware pioniers. Wie als schipper een snel skûtsje zocht, moest in Drachten zijn. Nog steeds hebben skûtsjes uit Drachten een ijzersterke reputatie. Van de veertien huidige skûtsjes in de SKS vloot zijn er maar liefst twaalf gebouwd in Drachten.

Logisch dus dat DreamSkûtsje plaatsvindt in Drachten. Schepen van geklonken staal in plaats van hout, het was in die tijd een wonder. Toch kent lang niet iedereen de vernieuwende rol die Drachten speelde in dit kantelmoment van de scheepsbouw.

Voorstelling in de Sluisfabriek

Wat ooit bestond uit de twee dorpjes Noorderdragt en Suyderdragt, groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot een kloppend hart van industriële ontwikkeling. De vestiging van de Philips fabriek in de jaren vijftig zette Drachten definitief op de kaart. En op het fonkelnieuwe industrieterrein aan de westkant van Drachten verrees een heuse ‘industrieflat’. Een modern kantoorpand met verdiepingen dat onderdeel uitmaakte van de nieuwe Sluis machinefabriek. Nog altijd staat de Sluisfabriek symbool voor de naoorlogse industriële ontwikkeling van Drachten. Vandaag de dag fungeert de fabriek als ontmoetings- en broedplaats voor nieuwe, creatieve initiatieven en ideeën. Een even historische als toepasselijke plek voor theatervoorstelling DreamSkûtsje.

Beleef het mee! De hele maand oktober te zien in de Sluisfabriek in Drachten. Voor kaartverkoop ga naar DreamSkûtsje.

Bron en beeld: DreamSkûtsje.