Weinig incidenten, veel nieuw initiatief

14 april 2026

Het Platform Veiligheid Chartervaart brengt schippers, Inspectie, keuringsinstanties, boekingskantoren en havenmeesters in een bijzonder verband samen om tafel. Schuttevaer schrijft over het pas verschenen jaarverslag.

Het is voor het eerst dat het Platform Veiligheid Chartervaart (PVC) een jaarverslag uitbrengt. De kersverse BBZ-voorzitter Tjeerd de Groot benoemt in zijn voorwoord de waarde van samenwerking tussen branche en overheid als het om veiligheid gaat. PVC-voorzitter is Gert Loomeijer, in zijn werkzame bestaan zelf kapitein op een zeilend zeeschip en enkele jaren als interim directeur-hoofdinspecteur van de Scheepvaartinspectie betrokken bij de veiligheid op de vloot, stelt dat het jaarverslag markeert dat de bruine vloot op de goede weg is.

De Groot benadrukt dat met het PVC een oude traditie in ere is hersteld: ‘Al eind jaren zeventig nam de BBZ, ook na ongevallen, het initiatief om samen met de Scheepvaartinspectie passende regelgeving voor de zeilende binnenvaart te ontwikkelen. Het Platform Veiligheid Chartervaart bouwt voort op die traditie van samenwerking binnen de sector.’

Bijzondere samenwerking

Loomeijer stond mede aan de wieg van die ontwikkeling. ‘Het is best bijzonder dat de brancheorganisatie, met als ultieme doel om de vaart veiliger te maken, zelf een overleg initieert waar alle partijen aan meedoen. In de beginjaren van de chartervaart was zo’n overleg nodig omdat er nauwelijks regelgeving was. Inmiddels is die er volop, en zelfs op verschillende punten dringend aan vernieuwing toe om bij de tijd te blijven. Het PVC brengt schippers, de Inspectie IL&T, de keuringsinstanties, de boekingskantoren en zelfs de havenmeesters van de meest bezochte havengemeenten samen om tafel. Er wordt een open gesprek gevoerd met de dagelijkse praktijk aan boord voor ogen. Dat dat opnieuw plaatsvindt is van grote waarde voor de toekomst van de branche.’

Niet-beroepsmatige vaart

Het Platform Veiligheid Chartervaart brengt dus veel partijen bij elkaar. Ook de LVBHB, de vereniging van niet-beroepsmatig varende ex-bedrijfsvaartuigen, heeft een vertegenwoordiger in het PVC. Dat is van belang, omdat de regelgeving omtrent veiligheid aan boord van de schepen ook de erfgoedschepen die niet beroepsmatig varen aangaat. Weliswaar zijn zij niet op alle terreinen aan dezelfde strenge regels gebonden als de beroepsvaart, maar het is voor de schippers en bemanningen vanzelfsprekend dat de veiligheid aan boord voor hen is zeker gesteld. Zij kunnen veel opsteken van hoe de beroepsvaart daarmee omgaat, zoals afgelopen week ook duidelijk werd op de jaarvergadering van de European Maritime Heritage in Amsterdam, waar de incidenten op erfgoedschepen een belangrijk gespreksonderwerp vormden.

Weinig ongelukken

Incidenten waren er weinig het afgelopen jaar. Een kop-op-kopaanvaring tussen een zandschip en een charterschip bij de Pollendam was het meest ingrijpend. Hoewel zich bij de aanvaring geen persoonlijke ongelukken voordeden, werd het charterschip na inspectie van de schade total loss verklaard. De aanvaring is overigens nog in onderzoek en wie er de meeste schuld aan heeft is nog niet vastgesteld. Een andere aanvaring vond plaats tijdens SAIL Amsterdam. Ook hierbij bleef het bij schade aan de schepen. Het platform, in 2018 opgericht door branchevereniging BBZ naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over enkele dodelijke ongevallen op de vloot, hoefde daar dan ook weinig tekst aan te besteden. De activiteiten die door de BBZ zijn ondernomen om de dagelijkse praktijk veiliger te maken, krijgen in het jaarverslag meer aandacht.

Eigen initiatief

Na de start van het Platform Veiligheid Chartervaart startte de BBZ een serie eigen initiatieven om uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de OVV. Zo werd er een Branchenorm voor rondhouten opgesteld en wordt gewerkt aan nieuwe branchenormen voor andere delen van de tuigage. Andere voornemens, zoals het organiseren van RI&E-bijeenkomsten waarin de verschillende risico’s van het werken aan boord door schippers onderling worden besproken, kwamen in 2025 tot wasdom. Ook werden er oefeningen met manoverboord-situaties uitgevoerd, in samenwerking met de KNRM.

Bewustwording

Het Platform ziet voor de komende jaren ook nog een flinke uitdaging voor zich. Loomeijer: ‘Uiteindelijk gaat het erom dat het veiligheidsbewustzijn een doorlopend thema is in het werk van elke schipper en diens bemanning. Er is een natuurlijk spanningsveld tussen de hands-on praktijk van de zeilvaart en de wens om onderhoud en veiligheid in goede procedures vast te leggen en het werk te documenteren. Schippers realiseren zich meer en meer dat veiligheid net zo goed tussen je oren als in je handen zit. Daar moeten we verder aan werken, en dat is een kwestie van lange adem. Het is een uitdaging om daar een goed evenwicht in te vinden. Daar gaan we in de komende tijd dan ook hard mee aan de slag.’