NieuwsScheepsbouw & Techniek

Wagenborg doopt laagwaterveerboot Hiddeborg

In een winters decor heeft Koninklijke Wagenborg woensdag in Lauwersoog haar nieuwe sneldienstschip de Hiddeborg voor de verbinding Ameland–Holwert gedoopt. 

Het schip dat in recordtempo werd gebouwd, moet begin 2026 in de vaart komen en is ontworpen om juist bij lage waterstanden betrouwbaar te blijven varen. Met meer capaciteit en een fors lagere uitstoot wil Wagenborg structurele knelpunten in de snelle eilandverbinding wegnemen. ‘En de passagier krijgt eindelijk een mooi uitzicht.’

Het waren passende weersomstandigheden voor het schip dat is vernoemd naar walvisvaarder Hidde Dirks Kat. In 1777 leed hij met z’n bemanning schipbreuk in het kruiend ijs nabij Groenland, maar ze overleefden de barre overlevingstocht, zoals hij optekende in zijn dagboek.

Ruim honderd genodigden trotseerden 250 jaar later code oranje om bij deze bijzondere doop te zijn. Die werd verricht door journalist en NOS Journaal-presentator Afke Boven, die is opgegroeid op Ameland. Terwijl de champagnefles tegen de boeg uiteenspatte, keken werfmedewerkers, Wagenborg-personeel en eilanders toe vanaf de kade in Lauwersoog – of lekker warm in de feesttent of thuis via een livestream.

In recordtempo gebouwd

Het was het feestelijke slotstuk van een knap staaltje samenwerking dat in recordtempo tot stand is gekomen. In haar speech vertelde Jieskje Hollander dat ze net was aangesteld als directeur bij Wagenborg en niet geloofde dat het schip binnen acht maanden zou worden gebouwd, zoals haar werd beloofd. ‘Ik kom uit het openbaar vervoer en daar ben ik gewend dat alles zo’n zes maanden later klaar is. Ik weet niet hoe het in de scheepvaart gaat, maar dit leek mij sterk.’

Maar het lukte dus wel. De bouw is uitgevoerd door Next Generation Shipyards in Lauwersoog, in samenwerking met meerdere Noord-Nederlandse onderaannemers. Daarmee bleef niet alleen de bouw, maar ook een belangrijk deel van de maritieme kennis en werkgelegenheid in de regio.

Druk op de snelle verbinding

Wagenborg-directrice Jieskje Hollander (foto: Igor Wijnker)

Wagenborg verzorgt de sneldienst tussen Holwert en Ameland sinds 2018, maar de dienst kwam de afgelopen jaren steeds vaker onder druk te staan. De vraag naar de snelle overtocht is structureel hoog, met name onder scholieren en forenzen.

‘De betrouwbaarheid moest echt worden verbeterd’, zegt Wagenborg-directrice Hollander. De huidige sneldienst Fostaborg, een tot veerboot omgebouwd crew transfer vessel uit 2012, kampt geregeld met storingen en beperkingen door de verslechterde vaargeul en lage waterstanden. Met een capaciteit van 48 passagiers is het schip bovendien vaak volledig volgeboekt, waardoor vaste reizigers regelmatig misgrijpen.

Ontworpen voor het Waddengebied

Het nieuwe sneldienstschip is vanaf de tekentafel ontworpen voor inzet op de Waddenzee. ‘Een van de belangrijkste kenmerken is de geringe diepgang van slechts 80 centimeter, tegenover 1,25 meter bij de Fostaborg’, vertelt Dirk Keizer, directeur van NG Shipyards. Hierdoor worden de vaar- en passeermogelijkheden betrouwbaarder, vooral bij lagere waterstanden. In combinatie met het compacte ontwerp draagt dit bij aan een betere manoeuvreerbaarheid in de nauwe vaargeulen richting Ameland.

Tegelijkertijd zet de Hiddeborg een duidelijke stap op het gebied van duurzaamheid. Het is uitgerust met drie hoogrendement-waterjets en drie Volvo Penta D8 Stage V-generatormotoren van elk 298 kW (405 pk). Keizer: ‘De motoren en jets kunnen ook onafhankelijk van elkaar draaien, dus is het niet erg als er eentje uitvalt.’

In combinatie met het efficiënte casco-ontwerp resulteert dit in een brandstofverbruik dat per afvaart ruim vijftig procent lager ligt dan bij de Fostaborg.

Doordat meer passagiers per reis worden vervoerd, daalt de CO₂-uitstoot per reiziger zelfs tot minder dan dertig procent in vergelijking met de huidige sneldienst. De motoren zijn voorbereid op het gebruik van alternatieve brandstoffen, zoals biodiesel, en kunnen in de toekomst relatief eenvoudig worden vervangen door een volledig elektrische aandrijving.

‘Eindelijk naar buiten kijken’

Voor de exploitatie in het dynamische Waddengebied is ook veiligheid en wendbaarheid van groot belang. Het nieuwe sneldienstschip beschikt over moderne navigatiemiddelen en is uitgerust met een geavanceerd Mouse Boat-positioneringssysteem. Daarmee kan het schip in alle richtingen en snelheden nauwkeurig worden gemanoeuvreerd, wat met name bij het aan- en afmeren onder wisselende omstandigheden een belangrijke rol speelt.

Ook het passagierscomfort is verbeterd. Er is meer bagageruimte, zowel aan de achterzijde van het schip als onder de zitplaatsen. Daarnaast is het schip voorzien van USB-C-oplaadpunten bij de stoelen en faciliteiten voor mindervaliden. ‘Het wordt een heel andere reiservaring’, benadrukt de directrice, ‘want je kunt nu eindelijk mooi naar buiten kijken.’

Bron en foto: een artikel van Igor Wijnker in de Schuttevaer (alleen voor abonnees).