Willem Barentsz mag niet zelfstandig naar SAIL

De replica van het schip waarmee ontdekkingsreiziger Willem Barentsz in 1596 naar Nova Zembla voer komt in augustus naar Sail Amsterdam, maar mag niet zelf varen. De Witte Swaen wordt daarom vanuit Harlingen gesleept.

Het 25 meter lange schip werd in 2018 gedoopt, maar was nog niet volledig afgebouwd. Dat gebeurde de afgelopen jaren en doel was dit jaar zelfstandig naar Sail Amsterdam te varen, de plek waar de originele Witte Swaen van Barentsz 429 jaar geleden vertrok naar Nova Zembla. Maar de vrees is, dat de juiste vergunningen en keuringen dan nog niet binnen zijn. Iets waar het schip al sinds 2022 op wacht.

Het schip heeft wel een keer een tocht gemaakt.  ‘We hebben een proefvaart gemaakt. Dat was in 2023 met een tijdelijke ontheffing en toestemming van de verzekeraar. Op zee zou ze in principe mogen varen, maar het probleem is dat we ook op de binnenwateren willen varen en daar is geen wetgeving voor als het gaat om deze historische replica’, aldus vrijwilliger Bernard Kramer van de stichting die het schip bouwde en onderhoudt.

Hij hoopt dat het schip alsnog wordt goedgekeurd voor de binnenwateren. ‘Momenteel is de motor eruit, die zetten we er binnenkort weer in. Pas dan kan ILT alles keuren en certificeren. Wij vrezen dat dat niet op tijd lukt.’

Stage V

Stichtingsvoorzitter Paul Meijeraan, legt desgevraagd uit dat het zelfs heel onwaarschijnlijk is dat de Willem Barentsz de juiste papieren op tijd krijgt: ‘Bizar genoeg heeft het schip al een zeebrief, en vanuit Harlingen mogen we zo naar pakweg Noorwegen of Schotland zeilen, maar zodra we de sluis van Kornwerderzand passeren zijn we op binnenwater, waar een Binnenvaartcertificaat nodig is. Dat is aan strenge Europese regels gebonden. Die zijn geschreven op stalen schepen; op zo’n houten schip als het onze is het regime helemaal niet toegesneden. We zouden bovendien een stage V-motor moeten hebben, want onze kiel is na 2010 gelegd. Maar daar hebben we geen geld voor.’

Over zee

Over zee kan het schip dus wel zelfstandig van Harlingen naar IJmuiden om naar Sail te komen, maar ook dat stuit op bezwaren, zegt Meijeraan: ‘Onze bemanning is daarvoor nog niet genoeg getraind. We zijn nog met de vrijwilligers aan het oefenen met alle manoeuvreervaardigheden en het bedienen van de tuigage. We zouden graag willen, maar op dit moment zijn we er nog niet klaar voor.’

Slepen

Om toch acte de présence te kunnen geven op Sail zullen sleepboten worden ingezet. ‘We schatten dat dat 10.000 euro kost voor de heen- en terugreis.’ Om dit te bekostigen is de Stichting Expeditieschip Willem Barentsz een sponsoractie begonnen onder het motto ‘Vaar met ons mee naar Amsterdam: sponsor een mijl’. De meeste schepen die meedoen aan Sail nemen betalende passagiers mee, maar ook dat is waarschijnlijk niet mogelijk vanwege de regelgeving. ‘Wij nemen alleen vrijwilligers van onze stichting en bemanning mee.’

Herbouw

Het schip van Barentsz is deze eeuw in Harlingen door vrijwilligers volgens de Hollandse bouwwijze van toen herbouwd. In 2022 is al het touwwerk bij het staand en lopende want aangebracht, bij elkaar 4,8 kilometer touwwerk. Samen met de Bataviawerf is 244 vierkante meter zeildoek met de hand genaaid. De zeebrief en meetbrief zijn binnen en in 2023 werd de eerste proefvaart op zee gemaakt. Een echt lange reis heeft het schip tot nu toe niet gemaakt.

Voorlopig ligt de Witte Swaen op de vertrouwde ligplaats in het Dok in Harlingen en is tijdens de weekenden toegankelijk voor bezoekers.
Op de site van de Witte Swaen is een pagina aangemaakt om de reis naar Sail te sponsoren.

Bron: eigen nieuwsgaring en een artikel van Tessa Heerschop in de Schuttevaer (alleen voor abonnees).
Beeld: debarentsz.nl.