Rampzalige bezuiniging Nationale Parken

De in de voorjaarsnota aangekondigde miljoenenbezuiniging op de Nationale Parken komt hard aan op Schiermonnikoog, de Âlde Feanen en het Lauwersmeer. Halvering van het budget zet het mes in voorlichting, educatie en bezoekerscentra.

De bezuiniging op voorlichting en educatie door IVN gaat volgend jaar al in. In de jaren erna volgt de bulk aan ‘ombuigingen’. ,,Dit valt ons rauw op het dak,” zegt noordelijk regiodirecteur Mathijs ter Bork van IVN, die als onafhankelijke organisatie de voorlichting en educatie van de 21 Nationale Parken verzorgt. Voor de komende vijf jaar schrapt het kabinet 24 miljoen euro (5 tot 6 miljoen per jaar). ,,Zeg maar 90 procent van de rijkssubsidie.”

In de Nationale Parken speelt de diversiteit van de natuur een centrale rol. Schiermonnikoog werd in de zomer van 1989 het eerste Nationaal Park van Nederland. „De helft van ons budget verdwijnt”, zegt voorzitter Klaas Fokkinga. Veel meer dan onderhoud en beheer van de natuur blijft er niet over voor Schiermonnikoog, stelt hij. Voor de exploitatie van het bezoekerscentrum, natuurherstel, verbeteren van de biodiversiteit en verspreiding van de recreatiedruk is nauwelijks of geen geld meer. „Wat overblijft is een heel kaal verhaal.”

Beduusd

Ter Bork en de andere betrokkenen zijn nog steeds beduusd van het kabinetsbesluit in de half april geopenbaarde voorjaarsnota, de nota die in Friesland veel aandacht vroeg vanwege de enorme greep uit de Lelylijn-spaarpot.

Vijf dagen eerder hadden álle gebiedspartners nog hun handtekening gezet onder een manifest. Zo werd bekrachtigd dat eerder toegezegd geld voor de Nationale Parken beschikbaar zou moeten komen. „We zijn in de Alde Feanen bijvoorbeeld bezig met een dorpenstrategie. Hoe je de dorpen in een Nationaal Park goed betrokken houdt. Het ministerie van LVVN was nota bene de initiator van het manifest en een van de ondertekenaars.”

Schoolklassen

Aan jaarlijkse Waddeneducatie voor honderd schoolklassen op Schiermonnikoog komt mogelijk een einde. De Dag van het Nationaal Park (op 24 mei) en de Laarzendag in het najaar voor bewustwording van klimaatverandering beleven mogelijk dit jaar de laatste editie. Zover hoeft het niet te komen, zegt Ter Bork. De Nationale Parken zijn een petitie gestart, ze hopen de Tweede Kamer op andere gedachten te brengen.

„Dit moet een vergissing zijn”, zegt Ter Bork. Het economisch belang is namelijk recent in kaart gebracht door een ecologisch adviesbureau. „Nationale Parken dragen ieder jaar 70 miljoen euro bij aan economische winst en zijn goed voor negenhonderd fulltime banen. Dan hebben we het over rietsnijders, bomenverkopers, botenverhuurders… Daar wordt aan voorbijgegaan.”

 Sterfhuisconstructie

Een einde van de Nationale Parken betekent de enorme bezuiniging waarschijnlijk niet direct. De parken krijgen ook nog geld van de provincie (omgerekend zo’n 2 ton per jaar per park). Het Rijk gaat ervan uit dat de provincie desgewenst voor aanvulling zorgt, maar de provincies kunnen hun euro’s ook maar één keer uitgeven.

Op termijn dreigt de extreme bezuiniging wel degelijk de nekslag voor de Nationale Parken te worden, voorziet Fokkinga van Schiermonnikoog. „Het komt een beetje over als een Trumpiaanse actie”, zegt hij. De beleidsregels blijven namelijk wel overeind staan, zonder dat er geld voor is. „Daar kun je dus nooit aan voldoen. Het is een soort sterfhuisconstructie.”

Bron: een artikel van Goos Bies in de Leeuwarder Courant (alleen voor abonnees).