Biodiesel oplossing voor gestegen olieprijs?
Gebruik meer biobrandstoffen zodat er minder diesel en kerosine nodig is, roept Brussel de EU-lidstaten op. Maar pas op dat je niet de ene slechte afhankelijkheid voor de andere verruilt.
De dieselprijzen gaan door de Iran-oorlog door het dak. In een opvallende oproep schrijft Eurocommissaris Dan Jorgensen (Energie) in een brief aan Europese energieministers dat ‘een grotere inzet van biobrandstoffen’ de vraag naar fossiele brandstoffen kan verminderen ‘en de druk op de markt kan verlichten’. Volgens dagblad Trouw is het maar de vraag of dat een goed advies is.
De energieministers spraken erover tijdens een crisisoverleg. Zijn dit soort alternatieve brandstoffen voor kerosine en diesel een reddingsboei tijdens deze energiecrisis? Of zorgt de groei van zulke – soms omstreden – brandstoffen juist voor nieuwe risico’s?
De meeste Nederlanders gebruiken al biobrandstoffen. Ze worden gemaakt van organisch materiaal zoals mais, slachtafval of palmolierestanten, en zitten bijgemengd in E10 aan de pomp, als sustainable aviation fuel in vliegtuigen en als hydrotreated vegetable oil (HVO) in de scheepvaart.
Prijs stijgt mee
Normaal gesproken zijn deze brandstoffen duurder dan de fossiele varianten, schrijft Trouw: ‘Bedrijven kopen ze omdat overheden dit verplichten vanwege het klimaat. De gedachte is dat organische resten anders wegrotten of als afval worden verbrand. Als ze nu olie en gas vervangen, leidt dat tot minder CO2-uitstoot. Dat zou voordelig kunnen zijn, maar de prijs van HVO stijgt sinds het begin van de oorlog bijna net zo hard als die van diesel.’
Die prijsstijging komt vooral door simpele marktwerking, zegt analist Hyung-Ja de Zeeuw van Rabobank. Je kunt biobrandstof voor hetzelfde gebruiken als diesel. “Als de prijs van diesel stijgt, verhoog je als biodieselproducent natuurlijk ook je prijs.”
En er is nog iets aan de hand, zegt Rico Luman van ING Research. “Een groot deel van de biodiesel die we importeren, komt uit Azië. Daar zijn nu grote brandstoftekorten. Aziatische landen willen het vaker zelf gebruiken en zijn minder happig op export.”
Biomassa omstreden
Dit laat ook zien dat biobrandstoffen EU-landen niet per se ‘onafhankelijker’ maken, zoals bij zonne- en windenergie wel het geval is. Van alle biobrandstof die we in Nederland tanken, komt 70 procent van de grondstoffen van buiten Europa. Nog geen 4 procent komt uit Nederland zelf.
Al decennia zijn met name ‘energiegewassen’ omstreden: mais en tarwe die speciaal geteeld worden voor brandstof. Deze gewassen concurreren met voedsel, en jagen ontbossing aan, wat ze onder de streep slechter kan maken voor het klimaat dan fossiele brandstoffen. Milieuorganisatie World Resources Institute (WRI) noemt energy crops ook ‘uiterst inefficiënt’. “Met zonne-energie kun je per hectare tot wel driehonderd keer meer energie opwekken.” Milieugroep Transport & Environment waarschuwt dat EU-landen ‘niet de ene slechte afhankelijkheid voor de andere moeten verruilen’.
Lees het uitgebreidere artikel van Maarten van Gestel in Trouw (alleen voor abonnees).