Zandsuppletie moet de Boschplaat redden

28 april 2026

Terschelling krimpt aan de oostkant. Op Terschelling is extra zand nodig om de kust te versterken en op zijn plaats te houden. Deze zogenaamde zandsuppleties zijn al langer gemeengoed op Ameland, Vlieland en Texel.

De Leeuwarder Courant wijdt een artikel aan het krimpen van Terschelling. De kustlijn van Terschelling krimpt aan de onbewoonde oostkant al heel lang. Rijkswaterstaat had jarenlang de hoop dat de eilandstaart op natuurlijke wijze zou herstellen, zegt adviseur waterveiligheid Eline Sieben. Maar onderzoek van Deltares wijst uit dat dit op korte termijn niet is te verwachten.
In totaal wil Rijkswaterstaat volgend jaar of het jaar erna zo’n 3,5 miljoen kubieke meter zand spuiten op de zeebodem vlak voor de Noordzeekust van het oosten van Terschelling. Daar kun je 35 miljoen kruiwagens mee vullen. Het zand komt uit zandwinvakken noordelijker uit de Noordzee.

Eilandvolume neemt af

„Over het hele eiland zien we verschillende dingen langs de Noordzeekust. In zijn geheel neemt het volume af. Op de eilandkop aan de westkant is er afwisselend groei en afname, in het midden groei en in het oosten afname.”
Zonder ingrijpen kalft het strand af tot voorbij paal 26, richting paal 25. Paal 26 is ‘de grens’: daar voorbij wil Rijkswaterstaat het niet laten komen. In de jaren negentig werd die basiskustlijn ingetekend. Ooit ging Terschelling door tot paal 30, weet de plaatselijke boswachter. Specifiek wil Rijkswaterstaat nu een vooroever creëren ten noorden van het strand van paal 17 tot en met paal 26. Dat is van een kilometer voor strandpaviljoen Heartbreak Hotel tot bijna het einde van de Boschplaat.

Herstel Boschplaat

Staatsbosbeheer is vorig jaar begonnen met het herstel van de Boschplaat. Om vergrassing tegen te gaan en de biodiversiteit te vergroten, houden sinds vorige zomer tien jonge runderen de kwelder in toom. In de loop van volgend jaar wil Staatsbosbeheer een snee in de stuifdijk maken, zodat het Noordzeewater bij vloed weer de Boschplaat op kan komen. Planten die gedijen bij zoute grond krijgen dan weer een oppepper, zoals zeekraal en lamsoor.

Natuurregels

Eerder stonden natuurregels een zandsuppletie boven Terschelling in de weg. Met het oog op veiligheid en het afkalven van de Boschplaat vochten eilanders daar toen vergeefs voor, tot aan de Raad van State. In hoeverre de zandsuppletie valt te rijmen met natuurwetgeving wordt dit jaar onderzocht, zegt Sieben.

Zandsuppleties

Om krimp van de basiskustlijn tegen te gaan voert Rijkswaterstaat sinds de jaren negentig zandsuppleties uit. Jaarlijks zijn daar tientallen miljoenen euro’s voor beschikbaar. De afgelopen tien jaar werd er alleen al rond Ameland tien keer zand bijgespoten op het strand, in geulwanden of in een zogenaamde vooroever.

Op Vlieland was dat de laatste tien jaar zes keer nodig en rond Texel negen keer. Op Schiermonnikoog was nog nooit zandsuppletie nodig. Op Terschelling is dat bij wijze van proef eenmaal eerder gedaan: in 1993. Dat was toen westelijker (tussen paal 13 en 18) dan het nieuwe voornemen.