GPS weer gestoord in de Oostzee en de Middellandse zee

Chartervaart en watersport hoefden zich nooit veel aan te trekken van de wereldpolitiek, maar die tijd lijkt voorbij. GPS-verstoring komt in toenemende mate voor, ook in onze vaargebieden.

Waarschuwing voor zeevarenden voor Deense wateren

Deense navigatiewaarschuwingen melden onbetrouwbare GPS-signalen in de buurt van Gedser Rev in de zuidwestelijke Oostzee. GNSS-storingen kunnen ook van invloed zijn op AIS- en navigatiesystemen. Zeevarenden wordt aangeraden alternatieve navigatiemiddelen te gebruiken en extra waakzaam te zijn.

Zeiler Hans Petr Wilman die overwintert in het gebied meldt desgevraagd: “Sinds een paar dagen doet de GPS ‘raar’. Af en toe geen signaal en vaker nog hele vreemde posities”. Dat wijst op ‘spoofing’, eerder dan ‘jamming’. Zie daarvoor een eerder artikel in Zeepost in het afgelopen voorjaar.

Oorlogsvoering

Ook staat de maritieme veiligheid in het oostelijke Middellandse Zeegebied voor een nieuwe uitdaging nu er meldingen zijn van wijdverbreide AIS-spoofing en GPS-interferentie. Deze incidenten, die zich uitstrekken van het noorden van het Suezkanaal tot de kusten van Syrië, Libanon en Israël, hebben geleid tot bezorgdheid over mogelijke verstoringen van het maritieme verkeer en het risico op navigatiefouten.

Ook in de Persische Golf, delen van de Rode Zee en de Arabische Golf kan niet meer gerekend worden op GPS, vermoedelijk als gevolg van de activiteiten van de Amerikaanse marine en ‘verdedigende acties van Iran. Deze kwestie volgt op een rapport van UK Maritime Trade Operations (UKMTO) waarin wordt beschreven hoe een schip te maken kreeg met storingen in zijn elektronische navigatiesystemen. Sinds 11 januari 2026 wordt er een aanzienlijke verslechtering van het GPS/GNSS-signaal waargenomen in Italië en het centrale Middellandse Zeegebied en rond het Arabisch schiereiland. Gegevens wijzen op gecoördineerde elektronische oorlogsvoering. Dit heeft gevolgen voor de luchtvaart (TAWS) en de maritieme sector. Veertien EU-landen hebben een gezamenlijke verklaring ondertekend op 26januari voor verplichte navigatie met andere middelen. Status: escalerende hybride dreiging.

Bronnen: Seawarning Golf van Oman en Seawarning Middellandse zee.